Nhà “ba chung” là gì? Nguy cơ khó lường khi giao dịch nhà “ba chung”

 

Thị trường TP HCM ghi nhận ngày càng nhiều các giao dịch mua bán nhà “ba chung”, với những nguy cơ tiềm ẩn khó lường như tranh chấp, khiếu nại. Vậy nhà “ba chung” là gì và tại sao nói nhà “ba chung” kéo theo hệ lụy phức tạp?

 

Dễ bị trắng tay vì mua nhà “ba chung”

 

Nhiều hộ gia đình tại khu phố 3, phường Thạnh Xuân, quận 12 đang phải đứng ngồi không yên vì sợ nhà bị cưỡng chế, tháo dỡ nhà “ba chung” (chung thửa đất, chung giấy phép xây dựng, chung sổ hồng) lúc nào không hay. Các đơn khiếu nại đã được gửi đến cơ quan chức năng yêu cầu hỗ trợ giải quyết.

 

Ông Khánh (ngụ tại khu phố 3, phường Thạnh Xuân, quận 12) cho biết, bà Tô Cẩm Thúy là người xây dựng khu nhà ở của các hộ dân ở đây từ năm 2017 trên thửa đất số 514, tờ bản đồ số 34.

 

Lúc bấy giờ, diện tích 238,14 m2 đã được UBND quận 12 cho phép xây nhà sau khi đã cấp cho bà Thúy giấy phép xây dựng số 7049. Tuy nhiên, không phải xây 1 căn nhà như trên giấy tờ cho phép mà bà Thúy đã chia ra làm nhiều căn nhà nhỏ (nhà ba chung) trên cùng mảnh đất, sau đó bán lại dưới dạng lập vi bằng cho các hộ dân.

 

 

Ảnh thực tế: Khu nhà ba chung của các hộ dân ở khu phố 3, phường Thạnh Xuân, quận 12

 

 

Tháng 10/2019, bà Tô Cẩm Thúy bị xử phạt theo quyết định số 3959 được ban hành bởi UBND TP HCM do vi phạm hành chính trong lĩnh vực xây dựng. Đến tháng 12/2020, các hộ dân đã mua nhà của bà Thúy nhận được thư mời từ Quản lý đô thị quận 12 về việc cưỡng chế công trình và quyết định tháo dỡ vào tháng 1/2021.

 

Điểm đáng nói, không những bán nhà cho nhiều hộ dân mà bà Thúy còn bán cả thửa đất trên cho một người khác. Đồng nghĩa với việc sổ đỏ khu đất này hiện nay đang đứng tên của một người khác, bà Thủy sẽ không còn liên quan gì dưới danh nghĩa pháp luật và cũng đã cắt đứt liên mọi liên lạc.

 

Ông Khánh rất khổ sở vì đã bỏ ra số tiền lớn mua nhà mà không được sở hữu hợp pháp bất kỳ tài sản nào.

 

Tình trạng tương tự cũng xảy ra ở không ít nơi tại quận 12, TP HCM. Một dự án mang tên One Palace trên tuyến đường Hà Huy giáp, phường Thạnh Lộc được rao bán trên các trang mạng với quy mô 63 căn nhà phố thương mại rộng từ 60-75m2. Gía mỗi căn được quảng cáo từ 5,2 tỷ đồng với pháp lý đầy đủ.

 

Tuy nhiên, dự án One Palace Hà Huy Giáp không hề tồn tại khi UBND quận 12 rà soát dựa trên văn bản 954 ban hành năm 2021. Mà phần đất này thuộc quyền xây dựng nhà ở riêng lẻ được UBND quận 12 cấp phép cho ông Lê Song Hiệp và ông trần Văn Vinh lần lượt là 10 thửa đất và 41 thửa đất.

 

Qua đó, tình trạng xây dựng nhà ba chung trên địa bàn thành phố đang diễn ra rất phức tạp và có nguy cơ tái diễn cao.

 

Địa phương cần siết chặt và rà soát pháp lý

 

Các chuyên gia trong ngành cho rằng, nhà “ba chung” luôn chứa đựng tiềm ẩn khó lường như chủ nhà đem sổ đỏ đi thế chấp hay các rắc rối mà cá nhân đồng sở hữu gặp phải khiến các giao dịch mua bán nhà trở nên khó khăn.

 

Trên thực tế, vấn đề đồng sở hữu, không giới hạn người cùng đứng tên trên sổ đỏ được pháp luật cho phép. Do đó các cơ quan nhà nước quản lý cũng không thể cấm hay pháp luật không quy định mỗi người được sử dụng bao nhiêu phần diện tích đất.

 

Nhưng hình thức giao dịch thường xuyên áp dụng cho những căn nhà ba chung này là hình thức lập vi bằng và pháp luật không thừa nhận hình thức này có giá trị về mua bán nhà.

 

 

Ảnh. Dự án One Palace đang được xây dựng nhưng thực tế chẳng có dự án One Palace nào trên "phát luật"

 

 

Bên cạnh sự tự thân "phòng ngừa" mua bán nhà ba chung của người dân tránh rơi vào tình trạng "tiền mất tật mang" thì chính quyền địa phương cũng cần vào cuộc xử lý quyết liệt, kiểm soát sát sao để chấm dứt tình trạng vi phạm trật tự xây dựng.